De mensen van 't Leeuwerhof laten jou kennismaken met hun stoere Brabantse trekpaarden en vertellen je graag meer over de belangrijke rol die paarden vroeger en ook vandaag spelen op het land én in het dagelijkse leven van onze streek. Aan boord van hun huifkar kan je tijdens het evenement ook deelnemen aan één van de twee slagveldtours door het historische landschap rond Neerwinden en Eliksem. Met een gids aan boord ontdek je wat er zich 333 jaar geleden heeft afgespeeld op deze nu rustige akkers.

Maak kennis met het vakmanschap van Ecofence, een lokale onderneming die gespecialiseerd is in natuurlijke omheiningen, gevlochten constructies en duurzaam landschapsbeheer.

Hun werk sluit verrassend goed aan bij het verhaal van onze streek. In historische beschrijvingen van de Slag bij Neerwinden uit 1693 lezen we hoe haagjes, houtkanten, muurtjes en natuurlijke omheiningen een belangrijke rol speelden in het landschap. Dorpen zoals Neerwinden en Laar vormden daardoor haast kleine versterkingen binnen het slagveld.

Ook in de militaire wereld van de 17de eeuw was vlechtwerk onmisbaar. Schanskorven - grote gevlochten manden die gevuld werden met aarde en stenen –boden bescherming aan soldaten en artilleristen tijdens belegeringen en veldtochten. Een eenvoudig ambacht, maar van levensbelang.

Toen er nog geen koelkasten of diepvriezers bestonden, werd vlees gezouten, gerookt of gedroogd zodat het maandenlang houdbaar bleef. Ook ten tijde van de Slag bij Neerwinden in 1693 maakten gedroogde en gezouten vleeswaren deel uit van de dagelijkse voedselvoorziening.

Maak tijdens ons evenement kennis met Delisec, een lokale producent die toont hoe eeuwenoude bewaartechnieken vandaag nog steeds worden toegepast in smaakvolle vleesproducten.

Ontdek niet alleen hun producten, maar ook het verhaal achter Delisec. Wat begon als een hobby tijdens de coronaperiode, groeide dankzij veel experimenteren, passie en doorzettingsvermogen uit tot een eigen zaak gespecialiseerd in ambachtelijke biltong en gedroogde vleeswaren. Een verhaal van vakmanschap, ondernemerschap en veerkracht.

In een tijd zonder computers, printers of smartphones speelde papier een cruciale rol. Regimenten ontvingen hun bevelen op papier, officieren hielden verslagen bij en boodschappers brachten nieuws over het verloop van de campagne naar de steden en dorpen. Achter elk historisch document schuilde het vakmanschap van papiermakers en schrijvers.

De Papieroloog laat jou kennismaken met eeuwenoude technieken zoals papierscheppen en kalligrafie.

Maar De Papieroloog brengt meer mee dan enkel papier en inkt. Ook liefhebbers van historische smaken komen aan hun trekken. Ontdek hun bijzonder historisch drankje en laat je verrassen door een recept dat perfect past binnen de sfeer van ons 17de-eeuwse bivak.

Brood was in de 17de eeuw veel meer dan zomaar een voedingsmiddel. Voor soldaten vormde het de basis van hun dagelijkse rantsoen. Dat brood werd vaak geleverd door lokale bakkers of militaire veldbakkerijen. Wanneer de bevoorrading stokte, ontstonden al snel grote problemen binnen de legers. Zonder brood geen leger.
Gelukkig kunnen wij op het evenement rekenen op De Brooderij uit Wange (Landen). In haar ambachtelijke bakkerij werkt Nele zoveel mogelijk met lokale ingrediënten. Zo gebruikt ze onder meer meel van Atelier Blé uit Attenhoven, waar het graan zelf wordt geteeld en gemalen. 
Het verhaal van De Brooderij sluit bovendien mooi aan bij het thema van ons project: veerkracht na tegenslag. Na een burn-out groeide bij Nele namelijk langzaam het idee om haar eigen bakkerij op te starten. Vandaag staat ze er met een succesvolle ambachtelijke zaak die inzet op kwaliteit, lokale producten en passie voor het vak.
Tijdens het evenement kan je bovendien zelf de handen uit de mouwen steken. Onder begeleiding van Nele leer je hoe brood wordt gemaakt: van het bereiden van het deeg tot het bakken boven een kampvuur. Een unieke workshop voor jong en oud!

In de 17de eeuw was bier veel meer dan een genotsmiddel. Omdat water vaak vervuild was, dronken burgers én soldaten dagelijks bier. Geen zware tripel zoals we die vandaag kennen, maar een licht en voedzaam bier dat door het brouwproces vaak veiliger was dan het beschikbare drinkwater.

Tijdens ons historisch bivak zal een lokale brouwer met een drankenstand aanwezig zijn: Dorpsweyden, de brouwers van het streekbier Tormales.

De naam Tormales verwijst naar de oudst gekende benaming van Dormaal, een deelgemeente van Zoutleeuw. Daar werd ooit een bijzonder perkament ontdekt met een eeuwenoud recept voor een lokaal bier. Geïnspireerd door dit stukje streekgeschiedenis besloten Paul Schevenels en enkele gepassioneerde hobbybrouwers het bier opnieuw tot leven te brengen.

In de 17de eeuw was honing één van de belangrijkste zoetstoffen, onmisbaar in de keuken én in de huisapotheek. Van bijenwas werden hoogwaardige kaarsen gemaakt die brandden in kerken, kastelen en de huizen van welgestelde burgers. Je kan je haast voorstellen hoe officieren op de vooravond van de Slag bij Neerwinden hun kaarten bestudeerden en de verdediging bespraken bij het licht van een flakkerende bijenwaskaars.

Ook vandaag blijft het vak van imker springlevend. Tijdens ons evenement maak je kennis met Imkerij Keiberg, waar passie voor bijen, natuur en duurzaamheid centraal staat.

Wat ooit begon als een hobby groeide uit tot een uitgebreid aanbod van ambachtelijke producten. Naast verschillende soorten koudgeslingerde honing ontdek je er onder meer confituren, honingbereidingen, siropen, likeuren, gin, zuiverende bijenwaskaarsen en tal van andere producten waarin de bij centraal staat.

Soldaten kregen voor een veldslag of tijdens koude nachten in het kamp vaak een kleine hoeveelheid jenever of moutwijn. Niet alleen om zich te verwarmen, maar ook om de moed erin te houden. Het Engelse begrip Dutch Courage vindt precies daar zijn oorsprong.

De jenever van toen had echter weinig gemeen met de meeste jenevers van vandaag. Ze werd volledig gestookt uit moutwijn: een krachtig distillaat van vergist graan, op smaak gebracht met jeneverbessen en kruiden. Het was een puur ambachtelijk product dat in koperen ketels werd gestookt.

Dat eeuwenoude vakmanschap leeft vandaag verder bij Distilleerderij Wintmolders. Als één van de weinige distilleerderijen in Vlaams-Brabant stoken zij hun moutwijn nog volledig zelf. Daarmee houden ze een eeuwenoude traditie levend die ook ten tijde van de Slag bij Neerwinden al bestond.

Naast hun authentieke graanjenever bieden zij ook een ruim assortiment ambachtelijke fruitjenevers, likeuren en andere streekproducten aan. De verse vruchten uit de streek en het traditionele productieproces zorgen voor een karaktervolle smaak die volledig past binnen het verhaal van lokaal vakmanschap.

Voor de gewone man was vlees aan het einde van de 17de eeuw een echte luxe. Op het platteland kwam het slechts af en toe op tafel, vaak tijdens zon- en feestdagen. Soldaten hadden op papier wel recht op een vleesrantsoen, meestal gezouten varkens- of rundvlees, maar in de praktijk liet de bevoorrading tijdens de oorlog het regelmatig afweten. 

Tijdens ons evenement verwelkomen we Les Cochons De Cocagne uit Geer. Op hun boerderij krijgen scharrelvarkens alle ruimte om buiten te leven, te wroeten en te genieten van het natuurlijke ritme van de seizoenen. Dat respect voor dier en natuur proef je ook terug in hun ambachtelijk varkensvlees en huisbereide charcuterie.

Net zoals zoveel van onze streekproducenten kiezen ook zij bewust voor kwaliteit, authenticiteit en een korte keten. Zo brengen ze een eeuwenoude landbouwtraditie op een hedendaagse en duurzame manier tot leven.

Op het evenement zullen ze geen vlees aanbieden. De laatste voorraad van hun vorige slacht is namelijk bijna volledig uitverkocht en pas begin augustus staat een nieuwe slacht gepland. Maar geen zorgen: aan hun stand valt nog heel wat lekkers te ontdekken. Ze brengen een selectie ambachtelijke sapjes, cider en vlierbloesemwijn, allemaal afkomstig van eigen grond en met veel zorg bereid.

Zonder landbouw was (en is) er geen voedsel. Boerderijen voorzagen gezinnen van melk, boter, groenten en granen. Vlees was eind 17e eeuw geen alledaags product voor de gewone man. Voor het overgrote deel van de bevolking was het een luxeproduct dat maar heel af en toe op tafel kwam. Runderen waren bovendien veel te waardevol om zomaar te slachten. Ze leverden melk, hielpen bij het bewerken van het land en werden daarom vaak pas geslacht wanneer ze niet langer konden werken.

Wegens omstandigheden kunnen volgende partners helaas toch niet aanwezig zijn tijdens ons evenement: Artoah Family Farm (Rumsdorp) en De Vaerendriesch (Hoeleden). Ook andere lokale landbouwers bleken het te druk te hebben met de oogst. Maar geen nood: je vindt een selectie van lokale producten (Melkerhei, Atelier Blé) aan het standje van De Brooderij!

Vandaag kunnen we op warme zomerdagen genieten van een heerlijk ijsje. Maar wist je dat ijs aan het einde van de 17de eeuw een echte luxe was?

Dankzij de zogenaamde 'kleine ijstijd' kon natuurijs tijdens de winter worden opgeslagen in ondergrondse ijskelders. Ambachtelijke suikerbakkers en hofkoks maakten vervolgens met room, fruit, suiker en een ingenieuze koeltechniek de eerste ijsdesserts. Geen alledaagse lekkernij, maar een exclusieve traktatie voor de adel en de vorstenhoven van Europa. Ook aan het hof van Lodewijk XIV behoorde ijs tot de meest prestigieuze desserts waarmee gasten werden verrast.

Gelukkig hoef je vandaag geen koning te zijn om van een heerlijk ijsje te genieten. Daarvoor kan je tijdens ons evenement terecht bij De IJstop uit Neerlinter. Met veel liefde en vakmanschap maken zij ambachtelijk roomijs, wafels en pannenkoeken. Naast klassiekers zoals vanille en chocolade verrassen ze ook met originele smaken zoals popcorn-roomijs of een frisse watermeloensorbet. Alles wordt bereid met kwaliteitsvolle ingrediënten en dat proef je.

Waar in 1693 tienduizenden soldaten vochten, vind je vandaag nog steeds open akkers, holle wegen, de Kleine Gete en historische dorpskernen die het verhaal van de slag mee ondersteunen. Dankzij het beperkte aandeel aan verstedelijking bleef dit landschap immers uitzonderlijk goed bewaard.

De Intergemeentelijke Onroerenderfgoeddienst (IOED) Zuid-Hageland zet zich al enkele jaren in om het unieke verhaal van de Eerste Slag bij Neerwinden te onderzoeken en te delen met een divers publiek. Tijdens ons evenement ontdek je aan hun stand enkele archeologische vondsten die gerelateerd zijn aan de slag. Ze tonen ook hun educatief uitleenpakket rond de slag, bedoeld voor lagere scholen.

Hun collega's van het Regionaal Landschap Zuid-Hageland geven uitleg over het landschap ten tijde van de slag en het landschap nu. Zij werken in onze streek immers met diverse partners aan een kwaliteitsvol (be)leefbaar landschap, 'geïnspireerd door het verleden en klaar voor de toekomst'.

Na de slag bij Neerwinden kleurden de akkers rood van de klaprozen.

Klaprozen zijn immers pioniersplanten waarvan de zaden jarenlang in de bodem kunnen overleven. Wanneer de grond wordt omgewoeld, krijgen de zaden opnieuw licht en ruimte om te groeien. En omgewoelde grond was er helaas meer dan genoeg na de Slag bij Neerwinden. Zo'n 25.000 soldaten werden er gedood of verwond tijdens deze bloedigste Europese veldslag van de 17de eeuw. Vooral sinds de Eerste Wereldoorlog is de klaproos een alom gekend herdenkingssymbool voor gesneuvelde soldaten.

We verwelkomen op ons evenement twee lokale kunstenaars die zich lieten inspireren door de klaproos.

Keramiste Lut Delvaux brengt haar handgemaakte keramische bloemen en klaprozen mee.

Juwelenmaakster Chris Van Roy brengt o.a. haar klaproosbroche mee, die oorspronkelijk gemaakt werd voor de reuzengilde Germaine van de Walin uit Neerwinden.

Reuzin Germaine van de Walin vertegenwoordigt het dorpje Neerwinden, dat twee keer verwoest werd door veldslagen, in 1693 en in 1793, maar telkens weer uit de as herrees. Zij heeft de veldheren in haar zakken: de Franse zonnekoning Lodewijk XIV (1693) en de Oostenrijkse veldmaarschalk Frederik Jozias van Saksen-Coburg (1793).

Zelf was Germaine een goed mens. Ze had de gave om kinderen te genezen die last hadden van trage koorts. Ondanks haar eigen fysieke kwalen was zij onbaatzuchtig goed voor haar medemens. Als triomfsymbool van het leven op de dood, van het goede op het kwade, gezondheid op ziekte, verkondigt ze zo een nobele, hoopvolle en tijdloze boodschap.

Net zoals ons project "Veerkracht na (tegen)Slag" wil de reuzengilde rond Germaine het verleden levend houden. Want geschiedenis leeft niet alleen in boeken of op het slagveld. Ze leeft ook in de mensen die zich vandaag met hart en ziel inzetten om die verhalen te blijven vertellen. Kom reuzin Germaine bewonderen en maak kennis met de enthousiaste groep vrijwilligers achter de gilde.